ไก่ชนขาเจ็บ vs ขาอ่อน: แยกอาการให้ถูก
ถ้าไก่ชนขาเจ็บ ให้หยุดซ้อม แยกไว้ในพื้นที่พื้นนุ่ม และตรวจเท้า ข้อเข่า ข้อเท้า รวมถึงแผลทันที เพราะอาการเจ็บจากการกระแทกต่างจากขาอ่อนที่อาจเกี่ยวกับกล้ามเนื้อ แร่ธาตุ ระบบประสาท หรือโรคติดเชื้อ แฟนไก่...
ไก่ชนขาเจ็บ vs ขาอ่อน: แยกอาการให้ถูก
ถ้าไก่ชนขาเจ็บ ให้หยุดซ้อม แยกไว้ในพื้นที่พื้นนุ่ม และตรวจเท้า ข้อเข่า ข้อเท้า รวมถึงแผลทันที เพราะอาการเจ็บจากการกระแทกต่างจากขาอ่อนที่อาจเกี่ยวกับกล้ามเนื้อ แร่ธาตุ ระบบประสาท หรือโรคติดเชื้อ แฟนไก่ชนควรสังเกตอาการภายใน ๒๔ ชั่วโมงแรก ว่าไก่ลงน้ำหนักได้หรือไม่ มีบวม ร้อน ผิดรูป หรือหายใจผิดปกติหรือเปล่า หากขาผิดรูป มีแผลลึก เลือดไม่หยุด ชัก หรือยืนไม่ได้เกิน ๒๔–๔๘ ชั่วโมง ควรติดต่อสัตวแพทย์ โดยเฉพาะในประเทศไทยที่โรคระบาดในสัตว์ปีกยังเป็นความเสี่ยง การดูแลเบื้องต้นที่ปลอดภัยคือพัก ลดการเคลื่อนไหว จัดน้ำสะอาดและอาหารครบถ้วน ห้ามนวดแรง ดัดขา หรือให้ยาแก้ปวดของคนเอง ขั้นแรกที่ควรทำวันนี้คือถ่ายภาพอาการ จดเวลาเริ่มเจ็บ และแยกไก่ออกจากฝูงทันที

อาการขาเจ็บไม่ใช่เรื่องที่ควรใช้วิธี “เดี๋ยวก็หาย” เพราะไก่จะฝืนยืนจนเอ็นอักเสบหนักขึ้น บางตัวดูยังตาใส กินอาหารได้ แต่ข้างในกำลังประท้วงแบบเงียบ ๆ ซึ่งเป็นนิสัยที่ทำให้คนเลี้ยงปวดหัวกว่าตารางคะแนนสนามเสียอีก แนวทางของ แฟนไก่ชน จึงควรเริ่มจากการแยกสาเหตุ ไม่ใช่รีบซื้อยาหลายขวดมาวางเรียงเหมือนร้านขายยาเล็ก ๆ
ก่อนลงรายละเอียด ควรจำข้อมูลสำคัญ ๔ ข้อไว้ก่อน
- การบวมร้อนเฉพาะจุดมักชี้ไปที่การบาดเจ็บหรือการอักเสบ
- ขาอ่อนทั้งสองข้างอาจเกี่ยวข้องกับโภชนาการ ความล้า หรือระบบประสาท
- ไก่ที่ซึม ไม่กิน หรือมีอาการทางหายใจ อาจไม่ได้เจ็บขาเพียงอย่างเดียว
- การพัก ๒๔–๗๒ ชั่วโมงช่วยประเมินแนวโน้มได้ แต่ไม่ใช่การรักษาทุกโรค
หากต้องการอ่านเรื่องการฟื้นฟูร่างกายอย่างเป็นระบบ สามารถดู คู่มือโภชนาการไก่ชนเพื่อสร้างกล้ามเนื้อ ควบคู่กันได้
ลองเริ่มจากการตรวจพื้นฐานให้เป็นขั้นตอนก่อน จะได้ไม่วินิจฉัยด้วยความรู้สึก ซึ่งเป็นวิธีที่แม้แต่เครื่องคิดเลขยังอยากลาออก
ก่อนปี ๒๕๖๘ ไก่ชนขาเจ็บถูกดูแลอย่างไร?
ก่อนปี ๒๕๖๘ การดูแลไก่ชนขาเจ็บมักเริ่มจากการพักในกรง ลดการซ้อม ประคบ และใช้ยาตามคำแนะนำของผู้เลี้ยง แต่แนวทางที่ปลอดภัยกว่าคือการตรวจแยกอาการบาดเจ็บ โรค และภาวะขาดสารอาหาร โดยไม่ใช้ยาคนหรือยาปฏิชีวนะเอง การวินิจฉัยตั้งแต่วันแรกช่วยลดโอกาสที่เอ็นอักเสบเรื้อรังหรือแผลติดเชื้อ
ในอดีต ผู้เลี้ยงจำนวนมากใช้การจับขา บิดข้อ หรือคลำแรงเพื่อหาจุดเจ็บ วิธีนี้อาจทำให้เอ็นที่กำลังบาดเจ็บฉีกเพิ่ม โดยเฉพาะเมื่อมีข้อเคลื่อนหรือกระดูกแตกร้าว การตรวจที่เหมาะสมควรเริ่มจากการมองก่อนจับ ได้แก่ ท่ายืน การลงน้ำหนัก ความยาวก้าว และการเกาะคอน จากนั้นจึงใช้ปลายนิ้วแตะเบา ๆ เปรียบเทียบขาซ้ายกับขาขวา หากไก่ร้อง ดิ้นแรง หรือพยายามจิกมือ ให้หยุดทันที เพราะความเครียดก็ทำให้ชีพจรและการหายใจเปลี่ยนจนอ่านอาการยากขึ้น
ข้อมูลจาก คู่มือเมิร์กด้านสุขภาพสัตว์ปีก อธิบายว่าความผิดปกติของการเดินในสัตว์ปีกอาจมีทั้งสาเหตุจากกระดูก ข้อต่อ กล้ามเนื้อ ระบบประสาท และโภชนาการ ดังนั้นคำว่า “ขาเจ็บ” จึงเป็นเพียงอาการ ไม่ใช่ชื่อโรค ผู้เลี้ยงควรจดอายุ น้ำหนักโดยประมาณ อาหารที่กิน การซ้อมครั้งล่าสุด และเวลาที่เริ่มผิดปกติ ข้อมูล ๕ รายการนี้ช่วยให้สัตวแพทย์ประเมินได้เร็วขึ้นมาก
ตรวจอาการอย่างไรให้แยกสาเหตุได้?
การแยกสาเหตุให้ดู ๔ จุด ได้แก่ ข้างที่เจ็บ ลักษณะบวม การลงน้ำหนัก และอาการร่วม หากเจ็บข้างเดียวหลังซ้อม มักต้องสงสัยการกระแทกก่อน แต่ถ้าขาอ่อนสองข้างพร้อมกันและมีน้ำหนักลด ควรพิจารณาอาหาร โรค หรือความผิดปกติภายในมากขึ้น
- ดูท่ายืน ไก่ยกขา ไม่ยอมแตะพื้น หรือยืนเอียงหรือไม่
- ดูผิวหนัง มีแผล รอยช้ำ สะเก็ด หนอง หรือสีคล้ำหรือไม่
- คลำอย่างเบามือ เปรียบเทียบความร้อนและขนาดของขาทั้งสองข้าง
- ดูการเดิน ก้าวสั้น ลากปลายเท้า เดินเซ หรือทรงตัวไม่ได้หรือไม่
- ดูอาการร่วม ซึม ไข้ กินน้ำน้อย ถ่ายผิดปกติ หรือหายใจแรงหรือไม่
จุดที่หลายคนพลาดคือฝ่าเท้า เพราะหนาม เศษไม้ หรือแผลกดทับอาจซ่อนอยู่ใต้เกล็ด หากพบก้อนแข็งหรือแผลดำ อย่าใช้มีดกรีดเอง การรักษาแผลเท้าผิดวิธีสามารถเปลี่ยนปัญหาเล็กให้กลายเป็นติดเชื้อได้ภายในไม่กี่วัน กรมปศุสัตว์ไทยเน้นหลักสำคัญว่า “แยกสัตว์ป่วยออกจากฝูง” เพื่อจำกัดการแพร่เชื้อ หลักนี้ใช้กับไก่ชนได้ตรง ๆ และไม่ต้องรอให้ทั้งเล้าป่วยก่อนค่อยทำ

ปี ๒๕๖๙ มีอะไรเปลี่ยนในการดูแลไก่ชนขาเจ็บ?
ในปี ๒๕๖๙ จุดเปลี่ยนสำคัญคือการประเมินจากข้อมูลหลายด้าน ไม่ใช่ดูเพียงว่าไก่ยังขันหรือยังอยากซ้อมหรือไม่ การพักฟื้นควรอิงอาการ เช่น การลงน้ำหนัก ระดับบวม การกินอาหาร และการขับถ่าย พร้อมลดสิ่งกระตุ้นในคอกให้ไก่เคลื่อนไหวน้อยลง พื้นที่พักควรแห้ง สะอาด ไม่ลื่น และไม่มีคอนสูงที่ทำให้ต้องกระโดด
การจัดพื้นที่พักมีผลมากกว่าที่หลายคนคิด พื้นซีเมนต์แข็งอาจเพิ่มแรงกระแทกที่ข้อ ส่วนแกลบหรือวัสดุรองพื้นที่เปียกจะสะสมเชื้อโรคและแอมโมเนีย ควรใช้วัสดุรองพื้นที่แห้ง เปลี่ยนเมื่อชื้น และจัดน้ำในภาชนะตื้นที่ไก่ไม่ต้องปีนหรือยืดตัวมากเกินไป อุณหภูมิที่เปลี่ยนเร็ว ความแออัด และเสียงดังยังเพิ่มความเครียด ซึ่งทำให้ไก่พักไม่เต็มที่
เรื่องอาหารก็ต้องพอดี ไม่ใช่เทอาหารเสริมทุกชนิดลงถ้วยแล้วหวังว่ากระดูกจะประกอบตัวเองเหมือนเฟอร์นิเจอร์สำเร็จรูป แคลเซียม ฟอสฟอรัส วิตามินดี และโปรตีนต้องสมดุลกัน การเพิ่มแคลเซียมมากเกินไปโดยไม่รู้สูตรอาหารอาจรบกวนการดูดซึมแร่ธาตุอื่น ผู้เลี้ยงควรใช้อาหารที่ผลิตตามมาตรฐาน อ่านฉลาก และปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเสริมวิตามินเข้มข้น โดยเฉพาะไก่ที่มีโรคไตหรือกินอาหารหลายชนิด
เมื่อไรควรหยุดซ้อมและส่งตรวจ?
ควรหยุดซ้อมทันทีเมื่อไก่ลงน้ำหนักไม่ได้ ขาบวมร้อน มีแผลลึก ข้อผิดรูป หายใจแรง ซึม หรือกินอาหารลดลง และควรพบสัตวแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน ๒๔–๔๘ ชั่วโมง การรอให้หายเองเหมาะเฉพาะอาการเล็กน้อยที่ไก่ยังเดินได้และไม่มีแผลเปิด โดยต้องเฝ้าดูใกล้ชิดทุก ๖–๑๒ ชั่วโมง
สัญญาณเร่งด่วนมีดังนี้
- เลือดไหลไม่หยุดหลังใช้ผ้าสะอาดกด ๕–๑๐ นาที
- ขาผิดรูป หรือมีเสียงกระดูกเมื่อขยับ
- ปลายเท้าเย็น สีคล้ำ หรือไม่ตอบสนอง
- ไก่นอนตลอด ไม่กินอาหารหรือน้ำเกิน ๑๒ ชั่วโมง
- มีน้ำมูก หายใจมีเสียง ถ่ายเหลว หรือมีไก่ตัวอื่นป่วยตาม
- อาการลุกลามจากข้างเดียวเป็นสองข้าง
ห้ามให้ยาแอสไพริน พาราเซตามอล หรือยาแก้อักเสบของคนโดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์ ขนาดยาของสัตว์ขึ้นกับน้ำหนัก ตับ ไต และโรคร่วม การใช้ยาปฏิชีวนะผิดชนิดยังทำให้เชื้อดื้อยาและอาจมีระยะหยุดยาในสัตว์อาหาร การรักษาที่ดูเร็วอาจกลายเป็นงานแก้ปัญหา ๒ รอบ ซึ่งไม่มีใครอยากได้ โดยเฉพาะตอนตีหนึ่ง
หากพบอาการเข้าข่ายฉุกเฉิน ควรใช้ รายการตรวจสุขภาพไก่ชนก่อนพบสัตวแพทย์ เพื่อบันทึกข้อมูลให้ครบก่อนเดินทาง
คนเลี้ยงไก่ควรทำอะไรต่างจากเดิม?
คนเลี้ยงควรเปลี่ยนจากการรักษาตามอาการมาเป็นการบันทึกและป้องกัน โดยใช้สมุดหรือไฟล์โทรศัพท์จดวันที่ซ้อม ระยะเวลาซ้อม น้ำหนัก อาหาร อุจจาระ และอาการเดิน การมีข้อมูลต่อเนื่องอย่างน้อย ๗ วันช่วยให้เห็นรูปแบบที่มองไม่ออกจากการดูเพียงครั้งเดียว เช่น ขาอ่อนหลังซ้อมทุกครั้ง หรืออาการแย่ลงหลังเปลี่ยนอาหาร
การป้องกันเริ่มจากพื้นและตารางฝึก ไม่ใช่เริ่มจากขวดบำรุงราคาแพง พื้นที่ฝึกควรไม่ลื่น ไม่มีหลุม และไม่มีของแหลม ขณะเดียวกันควรเพิ่มความหนักทีละน้อย ไม่ซ้อมต่อเมื่อไก่แสดงอาการหอบหรือทรงตัวเสีย หลังฝึกควรมีน้ำสะอาด พื้นที่สงบ และเวลาพักเพียงพอ ไก่ที่กำลังพักฟื้นไม่ควรปล่อยให้กระโดดขึ้นคอนสูงหรือแข่งขันกับตัวอื่น
แนวทางจาก กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ยังให้ความสำคัญกับความสะอาด การแยกสัตว์ป่วย และการเฝ้าระวังโรคในสัตว์ปีก ผู้เลี้ยงควรล้างและฆ่าเชื้ออุปกรณ์ ไม่ใช้ภาชนะน้ำร่วมกัน และจำกัดคนหรืออุปกรณ์ที่เดินข้ามคอก หากมีไก่หลายตัวป่วยพร้อมกัน ให้คิดถึงโรคติดต่อก่อนอาการบาดเจ็บจากการซ้อม เรื่องนี้ฟังดูธรรมดา แต่ความธรรมดาที่ทำทุกวันชนะวิธีหวือหวาที่ทำแค่ตอนตกใจได้จริง
ฟื้นตัวกี่วันจึงกลับไปฝึกได้?
อาการฟกช้ำเล็กน้อยอาจดีขึ้นใน ๓–๗ วัน แต่เอ็นอักเสบ แผลฝ่าเท้า หรือข้อบาดเจ็บอาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์ การกลับไปฝึกควรทำเมื่อไก่เดินลงน้ำหนักได้สมมาตร ไม่มีบวมร้อน และไม่เจ็บเมื่อเคลื่อนไหวเบา ๆ โดยต้องเพิ่มกิจกรรมทีละขั้น ไม่ใช่กลับไปซ้อมเต็มกำลังในวันเดียว
ลำดับการฟื้นฟูที่ปลอดภัยคือ
- พักในพื้นที่จำกัดและแห้งจนเดินได้ดีขึ้น
- ให้เดินเบา ๆ บนพื้นไม่ลื่นช่วงสั้น ๆ
- ตรวจอาการหลังเดิน ๖–๑๒ ชั่วโมง
- เพิ่มระยะเวลาอย่างช้า ๆ หากไม่มีบวมและไม่กะเผลก
- หยุดทันทีหากอาการย้อนกลับหรือกินอาหารลดลง
ข้อมูลสุขภาพควรส่งต่อให้สัตวแพทย์เมื่อมีนัดติดตาม ไม่ควรปิดบังว่ามีการให้ยาอะไรไปบ้าง เพราะชื่อยา ขนาดยา และเวลาที่ให้มีผลต่อการวินิจฉัยอย่างมาก สำหรับผู้ติดตามข้อมูลจาก แฟนไก่ชน ประเด็นสำคัญไม่ใช่ทำให้ไก่กลับมาซ้อมเร็วที่สุด แต่คือทำให้กลับมาโดยไม่เจ็บซ้ำ ความเร็วที่ไม่มีความมั่นคงก็แค่การยืมปัญหาจากสัปดาห์หน้า

ตอนนี้ควรสรุปการดูแลไก่ชนขาเจ็บอย่างไร?
ตอนนี้ควรเริ่มจากหยุดซ้อม แยกไก่ ตรวจแผลและอาการบวม จัดพื้นพักที่แห้งไม่ลื่น ให้น้ำสะอาดและอาหารครบถ้วน จากนั้นติดตามอาการทุก ๖–๑๒ ชั่วโมง หากมีขาผิดรูป เลือดไม่หยุด ซึม หายใจผิดปกติ หรือไม่ดีขึ้นภายใน ๒๔–๔๘ ชั่วโมง ให้พบสัตวแพทย์ การดูแลที่ดีไม่ใช่การใช้ยามากที่สุด แต่คือการเลือกขั้นตอนที่ไม่ทำให้อาการแย่ลง
สิ่งที่ควรทำวันนี้มี ๕ ข้อ
- ถ่ายรูปขาทั้งสองข้างเพื่อเปรียบเทียบ
- จดเวลาเริ่มเจ็บและการซ้อมครั้งล่าสุด
- แยกจากฝูงและทำความสะอาดพื้นที่
- งดนวด ดัดขา และยาแก้ปวดของคน
- ติดต่อสัตวแพทย์เมื่อพบสัญญาณอันตราย
แนวโน้มในไตรมาสถัดไปมี ๓ เรื่องที่ควรจับตา คือการใช้บันทึกสุขภาพรายตัวมากขึ้น การจัดคอกตามหลักความปลอดภัย และการตรวจโรคเร็วขึ้นเมื่อมีไก่หลายตัวผิดปกติ ผู้เลี้ยงที่ทำสามเรื่องนี้จะลดการบาดเจ็บซ้ำได้ดีกว่าการพึ่งอาหารเสริมเพียงอย่างเดียว เชื่อหรือไม่ — ผู้เลี้ยงที่จดข้อมูลสม่ำเสมอมักเห็นปัญหาก่อนมันกลายเป็นค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่
หากต้องการวางระบบดูแลให้เป็นขั้นตอน อ่าน แนวทางจัดคอกและตารางพักฟื้นไก่ชน เพื่อใช้ร่วมกับการติดตามอาการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไก่ชนขาเจ็บ
ถาม: ไก่ชนขาเจ็บหมายถึงอะไร?
ไก่ชนขาเจ็บหมายถึงอาการเดินผิดปกติ ยกขา ลงน้ำหนักไม่ได้ หรือแสดงความเจ็บเมื่อแตะบริเวณขา ไม่ได้หมายความว่าเป็นโรคชนิดเดียวเสมอไป สาเหตุอาจมาจากการกระแทก เอ็นอักเสบ แผลฝ่าเท้า ข้อผิดปกติ ขาดสารอาหาร หรือโรคติดเชื้อ ผู้เลี้ยงควรตรวจทั้งขา ตั้งแต่ปลายเท้าถึงข้อสะโพก พร้อมดูอาการร่วม เช่น ซึม กินอาหารลดลง และหายใจผิดปกติ หากอาการไม่ดีขึ้นใน ๒๔–๔๘ ชั่วโมง ควรพบสัตวแพทย์
ถาม: ไก่ชนขาเจ็บดูแลอย่างไรในวันแรก?
วันแรกควรหยุดซ้อม แยกไก่ไว้ในพื้นที่แห้ง พื้นไม่ลื่น และลดการเคลื่อนไหวให้น้อยที่สุด ตรวจแผล เลือด บวม ร้อน และความผิดรูปโดยไม่บิดหรือดัดขา ให้น้ำสะอาดและอาหารตามปกติ พร้อมจดเวลาเริ่มอาการ หากมีเลือดออกให้ใช้ผ้าสะอาดกดเบา ๆ ๕–๑๐ นาที แต่ถ้าเลือดไม่หยุด ขาผิดรูป หรือไก่ซึมมาก ให้ติดต่อสัตวแพทย์ทันที
ถาม: ขาเจ็บกับขาอ่อนของไก่ชนต่างกันอย่างไร?
ขาเจ็บมักเกิดข้างเดียวและมีสัญญาณเฉพาะจุด เช่น บวม ร้อน แผล หรือไม่ยอมลงน้ำหนัก ส่วนขาอ่อนมักเห็นการยืนไม่มั่นคง ขาไม่มีแรง หรืออ่อนทั้งสองข้างโดยอาจไม่มีแผลภายนอก ขาอ่อนอาจเกี่ยวกับความล้า อาหารไม่สมดุล ระบบประสาท หรือโรคภายใน การแยกอาการต้องดูประวัติการซ้อม การกินอาหาร การขับถ่าย และอาการของไก่ตัวอื่นร่วมด้วย
ถาม: ทำไมไก่ชนขาเจ็บแล้วไม่หายหลังพัก?
สาเหตุที่ไม่หายหลังพักอาจเป็นกระดูกหรือข้อบาดเจ็บ แผลฝ่าเท้าติดเชื้อ เส้นเอ็นอักเสบเรื้อรัง หรือโรคที่ไม่ได้เกี่ยวกับการกระแทกโดยตรง การพักอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอหากยังมีการบวมร้อน แผล หนอง หรือเดินแย่ลง ควรตรวจซ้ำทุก ๖–๑๒ ชั่วโมงและหยุดใช้ยาที่ไม่ได้รับคำแนะนำ หากไม่ดีขึ้นภายใน ๒๔–๔๘ ชั่วโมง ควรให้สัตวแพทย์ตรวจเพื่อวางแผนรักษา
ถาม: ต้องใช้ยาอะไรเมื่อไก่ชนขาเจ็บ?
ไม่ควรเลือกยาเอง เพราะยาที่เหมาะสมขึ้นกับสาเหตุ น้ำหนัก อายุ และการทำงานของตับไต ยาแก้ปวดของคน เช่น พาราเซตามอลหรือแอสไพริน อาจเป็นอันตรายต่อไก่ และยาปฏิชีวนะไม่ช่วยอาการฟกช้ำหรือเอ็นฉีก หากมีแผล สัตวแพทย์อาจพิจารณาการทำความสะอาด การควบคุมการติดเชื้อ หรือการตรวจเพิ่มเติมตามความจำเป็น ผู้เลี้ยงควรแจ้งชื่อยาและเวลาที่เคยให้ทุกครั้ง
ถาม: ไก่ชนขาเจ็บต้องพักกี่วันจึงกลับมาซ้อมได้?
อาการฟกช้ำเล็กน้อยอาจพัก ๓–๗ วัน แต่เอ็น ข้อ หรือแผลฝ่าเท้าอาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์ ระยะเวลาที่เหมาะสมไม่ได้ดูจากจำนวนวันอย่างเดียว ต้องดูว่าเดินลงน้ำหนักได้เท่ากัน ไม่มีบวมร้อน และไม่กะเผลกหลังเดินเบา ๆ การกลับไปฝึกควรเริ่มทีละน้อยและตรวจอาการหลังทำกิจกรรม ๖–๑๒ ชั่วโมง หากเจ็บซ้ำให้หยุดและปรึกษาสัตวแพทย์
ถาม: การป้องกันไก่ชนขาเจ็บมีค่าใช้จ่ายเท่าไร?
การป้องกันพื้นฐานมีค่าใช้จ่ายไม่สูง โดยเริ่มจากพื้นรองที่แห้งไม่ลื่น น้ำสะอาด อุปกรณ์ทำความสะอาด และการตรวจประจำวัน ส่วนค่าใช้จ่ายสัตวแพทย์แตกต่างตามพื้นที่ การตรวจ และการถ่ายภาพวินิจฉัย จึงไม่ควรยึดตัวเลขเดียวเป็นมาตรฐาน สิ่งที่ลดค่าใช้จ่ายระยะยาวได้มากที่สุดคือการแยกไก่ป่วยเร็ว ทำความสะอาดคอก และไม่ปล่อยให้อาการเล็กกลายเป็นแผลติดเชื้อหรือบาดเจ็บเรื้อรัง